Finanse

Renminbi i juan: nazewnictwo, kursy CNY i CNH oraz umiędzynarodowienie

Spis treści
Renminbi i juan: nazewnictwo, kursy CNY i CNH oraz umiędzynarodowienie

Renminbi jest oficjalną walutą Chińskiej Republiki Ludowej, a juan stanowi jej podstawową jednostkę rozrachunkową. Od 2016 r. chińska waluta należy do koszyka specjalnych praw ciągnienia (SDR) Międzynarodowego Funduszu Walutowego, co potwierdza jej znaczenie w światowym systemie finansowym.

W praktyce należy rozróżnić nazwę systemu walutowego — renminbi — od jednostki rozrachunkowej, czyli juana. Istotny jest również podział na rynek krajowy i zagraniczny, na których funkcjonują notowania CNY i CNH. Oba segmenty rozwijają się w ramach kontrolowanej liberalizacji przepływów kapitału.

Renminbi a juan – jak poprawnie nazywać chińską walutę

Renminbi (RMB) to oficjalna nazwa chińskiego systemu walutowego, która dosłownie oznacza „ludowy pieniądz”. Juan jest natomiast podstawową jednostką rozrachunkową — podobnie jak dolar w Stanach Zjednoczonych czy złoty w Polsce.

W dokumentach międzynarodowych, w tym w publikacjach MFW, waluta Chin jest określana jako chiński renminbi. Należy do pięciu walut tworzących koszyk SDR obok dolara amerykańskiego, euro, jena japońskiego i funta szterlinga.

W codziennym obiegu mieszkańcy Chin posługują się przede wszystkim określeniem „juan”, odnoszącym się do pojedynczej jednostki waluty.

Na rynkach finansowych często stosuje się skrót RMB. Kody CNY i CNH nie oznaczają dwóch odrębnych walut — odnoszą się do krajowego i zagranicznego segmentu rynku renminbi.

CNY i CNH – dwa oblicza renminbi

Najważniejsze różnice między oznaczeniami CNY i CNH przedstawiają się następująco:

Oznaczenie Rynek Główne miejsce obrotu Charakterystyka
CNY krajowy Chiny kontynentalne kurs ściślej zarządzany przez Ludowy Bank Chin
CNH zagraniczny Hongkong i inne centra finansowe kurs w większym stopniu kształtowany przez popyt i podaż

Urząd Monetarny Hongkongu (HKMA) określa ten segment jako zagraniczny rynek chińskiego renminbi. Do jego najważniejszych zadań należą zwiększanie płynności, budowanie krzywej dochodowości w CNH oraz poszerzanie oferty instrumentów dłużnych.

Silny wzrost emisji długu denominowanego w CNH w Hongkongu potwierdza, że zagraniczny renminbi stał się istotnym źródłem finansowania na rynku obligacji.

CNH to ten sam renminbi co CNY, lecz znajdujący się w obrocie poza jurysdykcją Chin kontynentalnych. Różnice dotyczą przede wszystkim zasad płynności, dostępności rynku oraz struktury inwestorów.

Rynek krajowy a zagraniczny – mechanika i regulacje

Rynek krajowy (CNY)

Rynek krajowy obejmuje transakcje w renminbi przeprowadzane w Chinach kontynentalnych. Kurs CNY względem dolara nie jest swobodnie płynny, lecz zarządzany przez Ludowy Bank Chin (PBOC) w ramach systemu kursu kierowanego.

Każdego dnia roboczego PBOC ogłasza kurs centralny wobec dolara, który wyznacza środek dopuszczalnego przedziału wahań. Kurs rynkowy może obecnie odchylać się o ±2% od kursu referencyjnego.

Rynek krajowy jest stopniowo otwierany na inwestorów zagranicznych, między innymi za pośrednictwem programów Connect. Łączą one chińskie giełdy i rynki obligacji z infrastrukturą finansową Hongkongu. HKMA przedstawia te rozwiązania jako element dwukierunkowej integracji rynków.

Rynek zagraniczny (CNH)

Rynek zagraniczny powstał w odpowiedzi na globalny popyt na renminbi, przy jednoczesnym utrzymaniu kontroli nad przepływami kapitału. Hongkong został wybrany przez PBOC i HKMA na główne zagraniczne centrum obrotu renminbi.

Władze Hongkongu rozwijają przede wszystkim następujące elementy infrastruktury rynku CNH:

  • sieć banków rozliczeniowych RMB – ułatwia obsługę płatności i transakcji transgranicznych;
  • mechanizmy dostarczania płynności – obejmują między innymi zwiększenie limitu finansowania zapewnianego przez PBOC z 200 do 500 mld RMB;
  • instrumenty rynku pieniężnego – w tym aukcje krótkoterminowej płynności i emisje papierów dłużnych służące budowie pełnej krzywej dochodowości CNH.

HKMA i PBOC zawierają również porozumienia z innymi bankami centralnymi, na przykład z Bankiem Indonezji, dotyczące bezpośrednich rozliczeń w CNH. Rozwiązania te zwiększają wykorzystanie zagranicznego renminbi w handlu i inwestycjach.

Z punktu widzenia uczestników rynku najważniejsze różnice między CNY i CNH dotyczą:

  • miejsca rozliczenia – CNY funkcjonuje w Chinach kontynentalnych, a CNH w zagranicznych centrach finansowych;
  • reżimu kursowego – kurs CNY jest ściślej zarządzany, natomiast kurs CNH silniej reaguje na warunki rynkowe;
  • dostępności rynku – oba segmenty różnią się zasadami udziału nierezydentów oraz zakresem dopuszczalnych transakcji.

Kontrola przepływu kapitału a konstrukcja rynków CNY i CNH

Kontrola przepływów kapitału w Chinach nie oznacza całkowitej blokady transakcji międzynarodowych. Polega na stopniowej i selektywnej liberalizacji zgodnej z celami polityki makroekonomicznej. Umiędzynarodowienie renminbi jest prowadzone równolegle z działaniami na rzecz stabilności kursu i całego systemu finansowego.

Najważniejsze mechanizmy wykorzystywane w tym procesie obejmują:

  1. zarządzanie kursem CNY – PBOC codziennie wyznacza kurs referencyjny i dopuszczalny przedział wahań;
  2. rozwój infrastruktury płatniczej – sieć banków rozliczeniowych i systemów transgranicznych ułatwia wykorzystywanie RMB w handlu międzynarodowym;
  3. umowy swapowe z bankami centralnymi – umożliwiają zagranicznym instytucjom pozyskiwanie płynności w RMB na potrzeby lokalnych rynków;
  4. mechanizmy płynnościowe dla CNH – PBOC i HKMA zapewniają finansowanie zagranicznego rynku renminbi w określonych limitach;
  5. bezpośrednie rozliczenia dwuwalutowe – transakcje między CNH a innymi walutami, na przykład rupią indonezyjską, ograniczają potrzebę pośrednictwa dolara.

Rynek zagraniczny pełni funkcję kontrolowanego pola rozwoju renminbi. Pozwala zwiększać globalne wykorzystanie chińskiej waluty i tworzyć szeroką ofertę instrumentów finansowych w CNH, przy zachowaniu większej kontroli nad rynkiem krajowym.

Umiędzynarodowienie renminbi – rola MFW i koszyka SDR

Przełomowym etapem umiędzynarodowienia RMB była decyzja MFW z listopada 2015 r., zgodnie z którą renminbi spełnia kryteria waluty swobodnie używanej. 1 października 2016 r. renminbi zostało włączone do koszyka SDR obok dolara amerykańskiego, euro, jena japońskiego i funta szterlinga.

Status waluty swobodnie używanej w rozumieniu MFW nie oznacza pełnej swobody przepływu kapitału. Wskazuje natomiast na następujące cechy waluty:

  • szerokie wykorzystanie międzynarodowe – waluta jest stosowana w transakcjach handlowych i finansowych;
  • znaczenie instytucjonalne – korzystają z niej banki centralne i inwestorzy instytucjonalni;
  • rozwinięty rynek finansowy – dostępne są obligacje i inne instrumenty denominowane w tej walucie.

Włączenie RMB do koszyka SDR potwierdziło znaczenie renminbi jako waluty rezerwowej. Chiny zachowały jednak własny, stopniowy harmonogram liberalizacji przepływów kapitału.

Warunki dalszego międzynarodowego użycia renminbi

Władze chińskie, z PBOC na czele, deklarują, że nie zamierzają wykorzystywać kursu renminbi do konkurencyjnej dewaluacji. Ich celem pozostaje stabilność waluty oraz stopniowe otwieranie systemu finansowego przy zachowaniu kontroli nad ryzykiem.

Najważniejsze priorytety umiędzynarodowienia RMB to:

  1. rozszerzanie rozliczeń w lokalnych walutach – zwiększanie roli renminbi w handlu i inwestycjach dzięki bezpośrednim rozliczeniom dwuwalutowym;
  2. poszerzanie sieci umów swapowych – ułatwianie bankom centralnym wykorzystywania RMB w polityce pieniężnej i zarządzaniu płynnością;
  3. rozwój rynku instrumentów finansowych – zwiększanie dostępności obligacji, krótkoterminowych papierów dłużnych i produktów płynnościowych w RMB oraz CNH;
  4. dalsze otwieranie rynku krajowego – integrowanie infrastruktury finansowej, w tym platform CFETS, HKMA i SFC przeznaczonych dla rynku obligacji i walut.

Renminbi jest już walutą rezerwową, rozliczeniową i finansującą, ale skala jego międzynarodowego wykorzystania nadal zależy od polityki kursowej oraz kontroli przepływów kapitału prowadzonej przez PBOC.

Zagraniczny renminbi (CNH) pełni funkcję pomostu między chińskim a światowym systemem finansowym. Umożliwia zagranicznym podmiotom korzystanie z RMB w międzynarodowych centrach finansowych, przy jednoczesnym zachowaniu nadrzędnej roli rynku krajowego CNY w polityce pieniężnej Chin.